اگر بخواهید یک لامپ، پمپ آب، موتور، فن، درب برقی یا هر وسیله دیگری را از فاصله دور کنترل کنید، اولین راه‌حل الزاماً استفاده از سیستم‌های پیچیده، Wi-Fi، اینترنت یا میکروکنترلر نیست.

در بسیاری از پروژه‌ها یک گیرنده ریموت کنترل رله‌ای دقیقاً همان کاری را انجام می‌دهد که نیاز دارید؛ با هزینه و پیچیدگی کمتر و بدون برنامه‌نویسی.

گیرنده‌های رادیویی 2 کاناله و 4 کاناله ایرانیک برای همین کاربرد طراحی شده‌اند. این بردها با تغذیه 12V DC کار می‌کنند، از ریموت‌های کد لرن 433MHz پشتیبانی می‌کنند و خروجی‌های رله‌ای مستقلی در اختیار کاربر قرار می‌دهند. در نتیجه می‌توان بدون نیاز به طراحی یک مدار RF از صفر، کنترل بی‌سیم را به یک دستگاه یا تابلو برق اضافه کرد.

در ویدئوی این مقاله، هر دو مدل را به‌صورت عملی بررسی می‌کنیم؛ از معرفی قسمت‌های مختلف برد گرفته تا پاک کردن حافظه، ست کردن ریموت، انتخاب حالت عملکرد و اندازه‌گیری مصرف جریان

ویدئوی آموزش راه‌اندازی و ست کردن ریموت کنترلر

 

چرا گیرنده ریموت کنترل ایرانیک؟

در بازار انواع مختلفی از گیرنده‌های RF وجود دارد؛ از ماژول‌های گیرنده خام گرفته تا بردهای رله‌دار آماده.

مزیت اصلی بردهای ایرانیک این است که برای استفاده عملی آماده شده‌اند. یعنی گیرنده RF، مدار کنترل، رله خروجی، ترمینال‌های اتصال، کلید Learn و نشانگرهای وضعیت روی یک برد قرار گرفته‌اند.

در نتیجه برای بسیاری از پروژه‌ها نیازی نیست یک گیرنده RF تهیه کنید، میکروکنترلر اضافه کنید، برنامه بنویسید، مدار درایور رله بسازید و بعد همه این بخش‌ها را به یکدیگر متصل کنید.

برد را تغذیه می‌کنید، ریموت را معرفی می‌کنید و خروجی رله در اختیار شماست.

این سادگی خصوصاً برای نصاب‌ها، تابلو‌سازها، تعمیرکاران، سازندگان تجهیزات و پروژه‌های اتوماسیون سبک یک مزیت مهم است.

---

طراحی مناسب برای استفاده واقعی، نه فقط پروژه آزمایشگاهی

یکی از نقاط قوت این سری، ساختار ساده و کاربردی برد است.

در مدل‌های 2 و 4 کاناله خروجی‌ها از طریق ترمینال پیچی در دسترس هستند و برای هر رله نیز کنتاکت‌های مستقل در نظر گرفته شده است. مدل 2 کاناله طبق مشخصات فروشگاه دارای خروجی‌های COM، NO و NC است و برای هر کانال LED وضعیت نیز وجود دارد.

این ساختار باعث می‌شود برد را بتوان مستقیماً داخل پروژه، جعبه کنترل یا تابلو نصب کرد و برای سیم‌بندی نیازی به لحیم‌کاری خروجی‌های اصلی نداشت.

روی نمونه‌هایی که در ویدئو بررسی کرده‌ایم همچنین نشانگر تغذیه و LED وضعیت رله‌ها وجود دارد؛ بنابراین هنگام نصب و عیب‌یابی خیلی سریع می‌توان متوجه شد برد تغذیه دارد یا کدام رله فعال شده است.

همین جزئیات ساده در استفاده عملی اهمیت زیادی دارند.

---

مدل 2 کاناله بهتر است یا 4 کاناله؟

انتخاب بین این دو مدل به تعداد تجهیزاتی بستگی دارد که قصد کنترل آن‌ها را دارید.

گیرنده 2 کاناله ایرانیک برای کنترل 2 خروجی مستقل مناسب است. برای مثال:

• یک لامپ و یک فن
• پمپ آب و شیر برقی
• باز و بسته کردن یک سیستم دارای دو فرمان
• 2 مدار روشنایی مستقل
• آژیر و روشنایی
• دو فرمان مختلف در یک دستگاه

گیرنده 4 کاناله ایرانیک زمانی انتخاب بهتری است که تعداد فرمان بیشتری لازم داشته باشید. برای مثال:

• کنترل 4 مدار روشنایی
• کنترل تجهیزات یک کارگاه
• کنترل چند قسمت گلخانه
• کنترل پمپ، فن، روشنایی و شیر برقی
• کنترل چند فرمان در یک تابلو
• کنترل تجهیزات باغ، ویلا یا سوله

مدل 4 کاناله چهار خروجی رله مستقل دارد و برای پروژه‌هایی که احتمال توسعه آن‌ها در آینده وجود دارد نیز انتخاب انعطاف‌پذیرتری محسوب می‌شود.

---

یک مزیت مهم؛ نیازی به برنامه‌نویسی ندارید

برای راه‌اندازی این بردها نیازی به Arduino، ESP، کامپیوتر یا پروگرامر ندارید.

معرفی ریموت توسط کلید Learn روی خود برد انجام می‌شود.

این موضوع هم زمان راه‌اندازی را کاهش می‌دهد و هم استفاده از برد را برای افرادی که با برنامه‌نویسی میکروکنترلر آشنایی ندارند بسیار ساده‌تر می‌کند.

از طرف دیگر برای یک نصاب یا تولیدکننده نیز به معنی کاهش تعداد قطعات و مراحل مونتاژ سیستم کنترل است.

---

پشتیبانی از ریموت‌های 433MHz کد لرن

مدل‌های مورد بررسی در این آموزش روی فرکانس 433MHz کار می‌کنند و برای استفاده با ریموت‌های دارای سیستم Learning Code یا کد لرن طراحی شده‌اند.

این موضوع مزیت مهمی دارد؛ زیرا کاربر الزاماً به یک ظاهر خاص از ریموت محدود نیست و می‌تواند از ریموت‌های سازگار 433MHz کد لرن استفاده کند.

البته باید توجه داشت که یکسان بودن فرکانس به‌تنهایی برای سازگاری کافی نیست. ریموت باید از سیستم کدینگ سازگار با گیرنده نیز استفاده کند.

---

امکان معرفی چند ریموت به یک گیرنده

یکی دیگر از قابلیت‌های کاربردی این سری، امکان معرفی چند ریموت به یک گیرنده است.

طبق اطلاعات فعلی مدل‌های 2 و 4 کاناله، امکان ذخیره حدود 19 ریموت وجود دارد.

این قابلیت برای کاربردهایی مثل درب ورودی، کارگاه، ساختمان، انبار یا محیط‌هایی که چند نفر باید به یک تجهیز دسترسی داشته باشند بسیار کاربردی است.

مثلاً می‌توان یک گیرنده نصب کرد و برای چند نفر ریموت جداگانه تعریف کرد.

---

سه حالت کاری برای کاربردهای مختلف

یکی از مزیت‌های مهم این بردها نسبت به یک گیرنده ساده، امکان انتخاب نوع عملکرد خروجی است.

سه حالت کاری اصلی در این سری وجود دارد:

حالت لحظه‌ای Momentary

در این حالت رله به‌صورت لحظه‌ای عمل می‌کند.

این مد برای تجهیزاتی مناسب است که باید مانند یک کلید فشاری کنترل شوند؛ مانند:

• فرمان درب اتوماتیک
• تحریک کنتاکتور
• راه‌اندازی لحظه‌ای مدار
• ورودی Start یک دستگاه
• قفل برقی
• شبیه‌سازی Push Button

---

حالت حافظه‌دار Latched

در این حالت وضعیت خروجی بعد از دریافت فرمان حفظ می‌شود.

برای تجهیزاتی که نیاز دارید با ریموت روشن شوند و روشن باقی بمانند، این حالت کاربرد دارد.

برای مثال:

• روشنایی
• پمپ
• فن
• تابلو
• تجهیزات الکتریکی

---

حالت الاکلنگی Toggle

در این مد با ارسال فرمان، وضعیت خروجی تغییر می‌کند؛ یعنی اگر خاموش باشد روشن و اگر روشن باشد خاموش می‌شود.

این حالت برای بسیاری از کاربردهای روشن/خاموش از راه دور بسیار مناسب است.

وجود این سه مد باعث می‌شود یک برد را بتوان برای پروژه‌های کاملاً متفاوت استفاده کرد و مجبور نباشید برای هر نوع عملکرد یک گیرنده جداگانه تهیه کنید.

---

کاربردهای واقعی گیرنده ریموت ایرانیک

این برد صرفاً یک ماژول آموزشی نیست و می‌توان از آن به‌عنوان بخش فرمان در پروژه‌های واقعی و کاربردهای صنعتی سبک استفاده کرد.

از کاربردهای مناسب آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کنترل پمپ آب از راه دور
• کنترل روشنایی محوطه
• روشن و خاموش کردن پروژکتور
• کنترل فن و هواکش
• کنترل سیستم آبیاری
• کنترل شیر برقی
• کنترل قفل برقی
• فرمان درب اتوماتیک
• کنترل تجهیزات گلخانه
• کنترل تجهیزات باغ و ویلا
• تابلوهای برق و فرمان
• کنترل تجهیزات داخل انبار و سوله
• اضافه کردن کنترل بی‌سیم به یک دستگاه قدیمی
• کنترل کنتاکتور
• پروژه‌های اتوماسیون
• سیستم‌های DIY و آموزشی

برای بارهای سنگین نیز می‌توان از رله برد به‌عنوان رله فرمان استفاده کرد و بار اصلی را توسط کنتاکتور یا رله قدرت مناسب قطع و وصل کرد. فروشگاه نیز برای موتور، پمپ و بارهای القایی استفاده از مدار حفاظتی یا رله/کنتاکتور کمکی را توصیه کرده است.

---

چرا برای تابلو برق و کنترل تجهیزات گزینه جالبی است؟

فرض کنید یک پمپ در فاصله‌ای از محل حضور شما نصب شده و نمی‌خواهید برای یک فرمان ساده کابل کنترل طولانی بکشید.

یا داخل یک کارگاه می‌خواهید چند چراغ، فن یا فرمان مختلف را از یک نقطه کنترل کنید.

در چنین شرایطی استفاده از سیستم Wi-Fi ممکن است نیازمند شبکه، مودم، تنظیمات نرم‌افزاری و تجهیزات بیشتر باشد.

اما سیستم RF مستقل است؛ برد تغذیه دارد، ریموت فرمان را ارسال می‌کند و گیرنده خروجی را تغییر می‌دهد.

برای بسیاری از کاربردهای ساده این ساختار هم سریع‌تر راه‌اندازی می‌شود و هم پیچیدگی کمتری دارد.

---

تفاوت این برد با ماژول‌های گیرنده RF خام چیست؟

ماژول‌های RF خام معمولاً فقط سیگنال رادیویی را دریافت می‌کنند.

برای تبدیل آن‌ها به یک سیستم کنترل کامل ممکن است به بخش‌های دیگری مانند:

• دیکودر
• میکروکنترلر
• مدار تغذیه
• درایور رله
• رله
• ترمینال
• مدار چاپی
• برنامه‌نویسی

نیاز داشته باشید.

در گیرنده ایرانیک بخش عمده این مجموعه روی یک برد آماده قرار گرفته است.

برای کاربری که هدفش کنترل کردن وسیله است، نه طراحی گیرنده RF، این موضوع یک مزیت جدی محسوب می‌شود.

---

آموزش ریست و پاک کردن حافظه گیرنده

حالا وارد بخش عملی آموزش می‌شویم.

اولین کاری که پیشنهاد می‌کنیم هنگام دریافت یک گیرنده انجام دهید، مشخص کردن وضعیت حافظه آن است.

اگر نمی‌دانید قبلاً ریموتی روی برد تعریف شده یا خیر، بهتر است حافظه را پاک کنید و تنظیمات را از ابتدا انجام دهید.

در نمونه‌هایی که در ویدئو تست کردیم، عملیات پاک کردن حافظه با چند بار فشردن کلید Learn انجام می‌شود و LED برد تکمیل عملیات را نشان می‌دهد.

در برخی نسخه‌ها تعداد دفعات فشردن کلید ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین رفتار LED بهترین نشانه برای تشخیص انجام شدن عملیات است.

---

نحوه ست کردن ریموت

بعد از پاک کردن حافظه، باید ریموت جدید را به گیرنده معرفی کنیم.

فرآیند کلی بسیار ساده است:

1. کلید Learn روی گیرنده را فشار دهید.
2. حالت موردنظر را انتخاب کنید.
3. منتظر علامت LED باشید.
4. دکمه موردنظر روی ریموت را فشار دهید.
5. گیرنده کد ریموت را ذخیره می‌کند.
6. عملکرد رله را تست کنید.

تمام این مراحل در ویدئو به‌صورت عملی نمایش داده شده است.

---

آیا یک ریموت می‌تواند با چند گیرنده کار کند؟

بله.

در صورتی که ریموت و گیرنده‌ها از نظر فرکانس و نوع کدینگ سازگار باشند، می‌توان یک ریموت را به چند گیرنده معرفی کرد.

در ویدئو نیز این موضوع را با بردهای 2 کاناله و 4 کاناله بررسی کرده‌ایم.

این قابلیت در پروژه‌هایی که می‌خواهید چند نقطه را توسط یک ریموت کنترل کنید بسیار کاربردی است.

---

مصرف جریان برد 4 کاناله چقدر است؟

یکی از سؤالاتی که زیاد درباره این بردها مطرح می‌شود این است که منبع تغذیه چه جریانی باید داشته باشد.

برای اینکه جواب فقط تئوری نباشد، این موضوع را در ویدئو به‌صورت عملی اندازه‌گیری کردیم.

در نمونه 4 کاناله مورد آزمایش، با فعال بودن هم‌زمان هر 4 رله، جریان مصرفی حدود 150mA اندازه‌گیری شد.

این عدد مربوط به همان نمونه تست‌شده است و ممکن است در نسخه‌های مختلف کمی تغییر کند.

با این حال برای نصب واقعی بهتر است منبع تغذیه دارای حاشیه مناسب باشد. مشخصات فعلی فروشگاه نیز تغذیه 12V DC را برای این بردها اعلام کرده است.

---

آیا برد با 9 ولت هم کار می‌کند؟

در تست ویدئویی، نمونه مورد بررسی با کاهش ولتاژ تا حدود 9V نیز همچنان کار کرد.

اما این یک آزمایش عملی روی نمونه موجود بوده و ولتاژ توصیه‌شده برای استفاده عادی نیست.

ولتاژ اسمی این برد 12V DC است و برای نصب دائمی بهتر است از تغذیه پایدار 12 ولت استفاده شود.

---

خروجی رله چگونه سیم‌بندی می‌شود؟

خروجی رله مانند یک کلید عمل می‌کند.

در حالت معمول سه اتصال داریم:

COM: پایه مشترک

NO – Normally Open: در حالت عادی قطع است.

NC – Normally Closed: در حالت عادی وصل است.

اگر می‌خواهید مصرف‌کننده در حالت عادی خاموش باشد و با فرمان ریموت روشن شود، معمولاً از COM و NO استفاده می‌شود.

اگر می‌خواهید مدار در حالت عادی وصل باشد و با فرمان قطع شود، از COM و NC استفاده می‌شود.

برای نحوه دقیق اتصال مصرف‌کننده به رله، آموزش جداگانه‌ای نیز تهیه کرده‌ایم.

[مشاهده آموزش اتصال مصرف‌کننده به پایه‌های COM، NO و NC رله]

---

برای موتور و پمپ مستقیم به رله وصل کنیم؟

این موضوع کاملاً به توان، جریان و نوع بار بستگی دارد.

روی رله‌های این برد ظرفیت نامی درج شده، اما موتور، پمپ، کمپرسور و سایر بارهای القایی در لحظه روشن شدن می‌توانند چند برابر جریان عادی خود جریان بکشند.

به همین دلیل برای بارهای پرقدرت بهتر است خروجی برد مستقیماً بار اصلی را کنترل نکند.

روش مناسب‌تر:

ریموت کنترل → رله برد ایرانیک → کنتاکتور یا رله قدرت → مصرف‌کننده

در این حالت برد فقط وظیفه ارسال فرمان را دارد و قطع و وصل توان اصلی توسط تجهیز متناسب با بار انجام می‌شود.

این روش برای کاربردهای کارگاهی و تابلو برق بسیار اصولی‌تر است.

---

مزیت خرید گیرنده ایرانیک برای چه کسی بیشتر است؟

اگر یکی از شرایط زیر را دارید، این سری ارزش بررسی بیشتری دارد:

• نمی‌خواهید درگیر برنامه‌نویسی شوید.
• یک سیستم کنترل RF آماده می‌خواهید.
• به خروجی رله‌ای آماده نیاز دارید.
• می‌خواهید چند ریموت روی یک گیرنده داشته باشید.
• چند حالت عملکرد مختلف برایتان مهم است.
• ترمینال پیچی و سیم‌بندی سریع می‌خواهید.
• پروژه شما 12 ولت است.
• قصد نصب داخل تابلو یا جعبه کنترل دارید.
• می‌خواهید بعداً ریموت دیگری به سیستم اضافه کنید.
• به 2 یا 4 خروجی مستقل نیاز دارید.

به‌خصوص برای نصاب یا سازنده‌ای که قرار است چند نمونه از یک سیستم بسازد، حذف بخش برنامه‌نویسی و مدار گیرنده می‌تواند زمان مونتاژ و راه‌اندازی را کاهش دهد.

---

2 کاناله بخریم یا 4 کاناله؟

اگر مطمئن هستید فقط دو فرمان نیاز دارید، مدل 2 کاناله جمع‌وجورتر و متناسب با نیاز شماست.

اگر بیش از دو فرمان دارید یا احتمال می‌دهید بعداً تجهیزات دیگری اضافه شود، مدل 4 کاناله آزادی عمل بیشتری در اختیارتان قرار می‌دهد.

همچنین می‌توانید ریموت 433MHz کد لرن را متناسب با تعداد کلید و طراحی موردنظر خود انتخاب کنید.

---

یک راه‌حل ساده برای اضافه کردن کنترل بی‌سیم به تجهیزات

نقطه قوت اصلی این گیرنده‌ها را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد:

بدون طراحی مدار RF و بدون برنامه‌نویسی، یک خروجی رله‌ای بی‌سیم آماده در اختیار دارید.

وجود 2 یا 4 کانال مستقل، سه حالت عملکرد، قابلیت Learn کردن ریموت، امکان تعریف چند ریموت، تغذیه 12 ولت و خروجی رله‌ای باعث شده این بردهای ایرانیک برای طیف گسترده‌ای از پروژه‌های کنترلی قابل استفاده باشند. مشخصات فعلی فروشگاه برای این سری برد ارتباطی حدود 100 تا 250 متر را نیز بسته به شرایط محیط، آنتن و ریموت اعلام می‌کند.

اگر هدف شما این است که پمپ، روشنایی، موتور، فن، قفل، درب یا یک فرمان تابلو برق را بدون سیم‌کشی فرمان از راه دور کنترل کنید، این سری یکی از گزینه‌هایی است که ارزش بررسی دارد.

پیشنهاد می‌کنیم ابتدا ویدئوی همین صفحه را ببینید. در کمتر از چند دقیقه نحوه ریست، ست کردن ریموت و انتخاب حالت کاری را یاد می‌گیرید و می‌توانید متناسب با تعداد خروجی موردنیازتان، مدل 2 یا 4 کاناله را انتخاب کنید.